ตามรอยพ่อของแผ่นดินผ้าป่า ปูน-อิฐ-หิน-ดิน-ทราย

โครงการ “ตามรอยพ่อ” ของแผ่นดิน
ตอน… ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ ผู้เฒ่าแห่งภาคอีสาน (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์)

วันพุธ ที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๕๗
ณ สามแยกชยางกูร- เรณูนคร วัดธาตุน้อย ตำบลพระกลางทุ่ง อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม

 

P1-1

 

 

แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์

แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์ หญิงชราวัย ๑๐๒ ปี บ้านธาตุน้อย ที่เฝ้ารับเสด็จในหลวง ถวายดอกบัวสามดอกที่เหี่ยวโรย เป็นที่ชาวไทยคุ้นตา และประทับใจในหัวใจเป็นที่สุด ตามที่ท่านเจ้าคุณพระธรรมวรมุนี เจ้าคณะจังหวัดนครพนม/เจ้าอาวาสวัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร ให้ความรู้“ ดอกบัวในใจยังคงบานไม่มีโรยรา” บนเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินทางสามแยกชยางกูร- เรณูนคร ตำบลพระกลางทุ่ง อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม เมื่อบ่ายวันที่ ๑๓ พฤศจิกายน ๒๔๙๘ เนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมพสกนิกรภาคอีสานเป็นครั้งแรก

แม่เฒ่าไปรอรับเสด็จพร้อมดอกบัวสายสีชมพู จำนวนสามดอก ตั้งแต่เช้าจนบ่าย แสงแดดแผดเผาจนดอกบัวสายในมือเหี่ยวโรย แต่หัวใจความจงรักภักดีของหญิงชรา ยังคงเบิกบาน เมื่อในหลวงเสด็จมาถึง ตรงมาที่แม่เฒ่าได้ยกดอกบัวสายโรยราสามดอกนั้นขึ้นจนเหนือศีรษะ แสดงความจงรักภักดีอย่างสุดซึ้ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงโน้มพระองค์ลงมาจนพระพักตร์เกือบชิดกับศีรษะของแม่เฒ่า ทรงแย้มพระสรวลอย่างอ่อนโยน พระหัตถ์แตะมือกร้านคล้ำของเกษตรกรชาวภาคอีสานอย่างนุ่มนวล ไม่มีใครรู้ว่าทรงกระซิบคำใดกับแม่เฒ่า แต่แน่นอนว่า แม่เฒ่าไม่มีวันลืมเช่นเดียวกับที่ในหลวงไม่ทรงลืมราษฎรคนสำคัญที่ทรงพบริมถนนวันนั้น

หลังจากที่พระองค์เสด็จพระราชดำเนินกลับกรุงเทพฯ แล้ว ทางสำนักพระราชวัง ได้ส่งภาพรับเสด็จของแม่เฒ่าตุ้ม พร้อมพระบรมรูปหล่อด้วยปูนพาสเตอร์ ผ่านมาทางอำเภอธาตุพนม ให้แม่เฒ่าตุ้มไว้เป็นที่ระลึกพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้นี้ อาจมีส่วนชุบชูชีวิตให้แม่เฒ่าอายุยืนยาวขึ้นอีกด้วย ความสุขต่อมาอีก ๓ ปี เต็ม ๆ โดยแม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์ ถึงแก่กรรมเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๑ หลังจากนั้นลูกหลานได้สร้างธาตุเจดีย์บรรจุอัฐิแม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์ ไว้ ณ หน้าบ้านเลขที่ ๒๒ หมู่ที่ ๑๑ ตำบลพระกลางทุ่ง อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม ในบริเวณพื้นที่ ๒ งาน โดยยกผืนดินดังกล่าวให้เป็นที่สาธารณประโยชน์ สมบัติของแผ่นดิน

ภาพที่แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์ ทูลเกล้าฯถวายดอกบัวสามดอก ถ่ายโดย อาณัติ บุนนาค ช่างภาพส่วนพระองค์ของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ที่ถูกเรียกว่า ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ ทำให้ประชาชนชาวไทยซาบซึ้งในพระจริยาวัตรอันงดงามของพระองค์

ดอกไม้แห่งหัวใจ จึงเป็นสัญญาใจที่พระมหากษัตริย์ทุ่มเทพระวรกายเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตชาวอีสาน ด้วยโครงการในพระราชดำริ เพื่อพลิกฟื้นแผ่นดินอันแห้งแล้ง ให้เป็นดินแดนเกษตรกรรมที่ยิ่งใหญ่ ปลูกข้าวหอมมะลิ แคนตาลูป ยางพารา ส่งขายทั่วโลก สร้างชื่อเสียงและทำรายได้ให้พี่น้องชาวอีสานอยู่ดีกินดีมาจนถึงทุกวันนี้ ขอพระองค์ทรงพระเจริญ

ภาพที่แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์ ทูลเกล้าฯ ถวายดอกบัว ๓ ดอกนี้ ถ่ายภาพโดย นายอาณัติ บุนนาค ช่างภาพส่วนพระองค์ ซึ่งได้จับภาพในวินาทีสำคัญนี้ไว้ได้

องค์กรทูตสันติภาพร่วมกับชาวบ้านในพื้นที่ สำนักงานศูนย์ประสานงานโครงการพัฒนาตามพระราชดำริ และกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ชมรมฅนรักษ์ดี ภาคีโครงการ “ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ” ผู้เฒ่าแห่งภาคอีสาน (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์ ) จึงก่อเกิด

 

P1-2 P1-3
เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมค่ายทหาร กองพันทหารราบที่ ๑ กรมทหารราบที่ ๑๓ ที่บ้านภูเขาทอง และทรงบำเพ็ญพระราชกุศล สักการะพระธาตุพนม วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร และทรงเยี่ยมเยียนราษฏร เมื่อวันที่ ๑๒-๑๔ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๙๘

P1-4 P1-5
อัฐิ(แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์)

P1-6 P1-7
สถานที่สร้างอนุสรณ์สถาน”ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ”  ผู้เฒ่าแห่งภาคอีสาน (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์)

 

หลักการและเหตุผล

เราคนไทยทราบกันเป็นอย่างดีแล้วว่า พี่น้องชาวอีสานเป็นผู้มีจิตใจดีอ่อนโยน สำนึกรักในท่านผู้ทรงศีลผู้เป็นใหญ่ในสังคม ในบ้านเมือง หากว่าภาพที่พวกเราได้เห็นนั้น จะไม่ตื่นตันเท่าใดนัก อาจมองผ่านเฉยๆ ถ้าหากเป็นภาพคนที่ยังแข็งแรงแม้จะตั้งตารอรับเสด็จเป็นเวลาค่อนวันก็ตาม แต่นี่เป็นภาพแห่งประวัติศาสตร์ที่สวยงามจนเกินจะพรรณนาทั้งตัวผู้บูชาได้แสดงความอ่อนน้อมนอบน้อม ส่วนผู้รับการบูชาก็แสดงความอ่อนโยน จึงเป็นการยืนยันถึงความเจริญทางด้านอารยะธรรมของคนไทยมาอย่างยาวนานเป็นอย่างดี จะเป็นความบังเอิญของฟ้าหรืออย่างไรก็ตามที่เกิดเหตุการณ์นี้ให้เราคนไทยได้ชื่นชมกัน ลองคิดดูสิ ถ้าหากในปี ๒๔๙๘ ในหลวงในวัน เวลา ตอนนั้น ของเราชาวไทย ไม่ได้ไปเยือนจังหวัดนครพนม  ต่อให้พระองค์เสด็จไปในอีก ๒-๓ ปีให้หลังก็ตาม เราคนไทยคงไม่ได้เห็นภาพแห่งประวัติศาสตร์นี้อย่างแน่นอน แต่พระองค์ได้เสด็จ ทำให้เกิดเป็นภาพ ONCE WIN ONE” ครั้งหนึ่ง เราคือหนึ่ง แห่งภาพความภูมิใจประทับใจ ซึ่งนี่เป็นอีกภาพในหลายๆภาพหลายท้องที่หลายๆครั้งที่พระองค์มีพระเมตตากับประชาชนของพระองค์ พระองค์จึงเป็นที่รักที่เทิดทูนของปวงชนคมไทยทั้งแผ่นดิน

องค์กรทูตสันติภาพ ทำงานมากว่า ๑๑ ปี เป็นเพียงส่วนเสี้ยวของสังคมส่วนใหญ่ก็ตาม แต่ก็ถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีของความรู้สึกรับผิดชอบร่วมกันของคนในสังคมไทย จึงเกิดเป็นปรัชญา

ONCE WIN ONE” for peace

ครั้งหนึ่ง เราคือหนึ่ง ร่วมกัน เพื่องานสันติภาพ

 เพื่อมุ่งสู่สังคมไทย ที่ได้อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ด้วยความเสมอภาค เป็นธรรม คู่จริยธรรมไม่แบ่งพรรคแบ่งฝ่าย และมีภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก

โครงการ “ตามรอยพ่อ” ของแผ่นดิน ตอน.”ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ”  ผู้เฒ่าแห่งภาคอีสาน (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์)  เป็นอีกโครงการหนึ่งที่ องค์กรทูตสันติภาพร่วมกับ สำนักงานศูนย์ประสานงานโครงการพัฒนาตามพระราชดำริ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ชมรมฅนรักษ์ดี และภาคีโครงการ “ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ”  ผู้เฒ่าแห่งภาคอีสาน (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์ ) ประกอบด้วย อบต.พระกลางทุ่ง อำเภอธาตุพนม วัฒนธรรมอำเภอ สถานีตำรวจภูธรอำเภอธาตุพนม สำนักงานพัฒนาสังคมความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดนครพนม โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชอำเภอธาตุพนม อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) สำนักเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนมเขต ๑,๒ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เกษตรอำเภอธาตุพนม กำนันผู้ใหญ่บ้านในอำเภอธาตุพนม เครือข่ายองค์กรทูตสันติภาพจังหวัดนครพนม เครือข่ายองค์กรทูตสันติภาพจังหวัดมุกดาหาร มุ่งเน้นในการปลูกจิตสำนึก รักชาติ,ศาสน์,กษัตริย์ เป็นหลักในการดำเนินชีวิตของพลเมืองไทย ในการจัดทำโครงการ “ตามรอยพ่อ” ของแผ่นดิน ตอน.”ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ”  ผู้เฒ่าแห่งภาคอีสาน (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์) เป็นการแสดงออก ถึงความจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ และแสดงให้เห็นว่าประชาชนคนไทยทั่วทุกถิ่นทุกภาคได้รับน้ำพระราชหฤทัยพระเมตตาจากสถาบันกษัตริย์มาแต่ประวัติศาสตร์ ทำให้ประชาชนชาวไทยซาบซึ้งใน พระจริยาวัตรอันงดงามของในหลวงเป็นอย่างมาก อันเป็นภาพแห่งความตราตรึงใจและประทับใจของคนไทยทั้งชาติมิลืมเลือน

 

วัตถุประสงค์

๑.เพื่อสร้างอนุสรณ์สถาน”ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ”  ผู้เฒ่าแห่งภาคอีสาน (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์)

๒.เพื่อสร้างขบวนการมีส่วนร่วมของภาคีทุกภาคส่วนแสดงออกซึ่งความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

๓.เพื่อปลูกจิตสำนึกให้คนในชาติมีความรัก ความสามัคคี

๔.เพื่อเทิดทูลสถาบันชาติ ศาสน์ กษัตริย์

๕.เพื่อเป็นการรับสนองพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในเรื่องของการ “เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา”

๖.เพื่อเป็นแนวทางการปลูกฝังจิตสำนึกรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ไปยังเด็ก เยาวชน พลเมืองของชาติ

๗.เป็นอนุสรณ์สถานแสดงออกซึ่ง ความรักความความภูมิใจ ความผูกพันเทิดทูนจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ เพื่อไว้ให้ลูกหลาน เด็กเยาวชน คนไทย ได้ศึกษา

๘.เพื่อเป็นจุดริเริ่มในการก่อสร้างพิพิธภัณฑ์ ของอำเภอพระธาตุพนม

๙.เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นในการจัดงานเทิดพระเกียรติ ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ ”ผู้เฒ่าแห่งภาคอีสาน (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์)

๑๐.เพื่อสร้างขบวนการมีส่วนร่วมของภาคีทุกภาคส่วนในการพัฒนาท้องถิ่นและประเทศชาติ

 

เป้าหมาย

๑.เชิงปริมาณ      องค์กรทูตสันติภาพ สำนักงานศูนย์ประสานงานโครงการพัฒนาตามพระราชดำริ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ชมรมคนรักษ์ดี และภาคีโครงการ “ภาพดอกไม้แห่งหัวใจ”  ผู้เฒ่าแห่งภาคอีสาน (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์ ) ประกอบด้วย อบต.พระกลางทุ่ง อำเภอธาตุพนม วัฒนธรรมอำเภอ สถานีตำรวจภูธรอำเภอธาตุพนม สำนักงานพัฒนาสังคมความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดนครพนม โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชอำเภอธาตุพนมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) สำนักเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนมเขต ๑,๒ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เกษตรอำเภอธาตุพนม กำนันผู้ใหญ่บ้านในอำเภอธาตุพนม ประชาชนทั่วไปในจังหวัดนครพนมนมและจังหวัดใกล้เคียง จำนวนประมาณ ๑,๐๐๐-๑,๕๐๐ คน

๒.เชิงคุณภาพ     องค์กร กลุ่มภาคี ลูกหลานคนอีสานและคนไทยทั่วไปมีจิตสำนึกเทิดทูลสถาบัน ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อย่างเข้มแข็งและยั่งยืน นำเอาความศรัทธา ความรัก ความสามัคคี ความภูมิใจ ที่ชาวบ้านมีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ นำมาร่วมสร้างอนุสรณ์สถาน ไว้ให้ลูกหลานไทยได้ศึกษา

๓.ผลลัพธ์     องค์กร กลุ่มภาคี ได้ริเริ่มร่วมสร้างอนุสรณ์สถานไว้ให้ลูกหลาน ได้ศึกษาเรียนรู้ประวัติศาสตร์ ที่บรรพบุรุษ ปู่ย่าตายาย พ่อเฒ่าแม่เฒ่า มีความจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ และได้รับรู้ถึงน้ำพระหฤทัยพระเมตตาที่สถาบันพระมหากษัตริย์ทรงมีต่อพสกนิกรของพระองค์ อันเป็นการปลูกฝั่งรากเหง้าความเป็นไทยให้กับเด็ก เยาวชน คนไทย ได้สำนึกรักและภูมิใจในความเป็นไทยที่มีทั้งชาติ ศาสน์ กษัตริย์

 

รูปแบบโครงการ

๑.พิธีบวงสรวงเทวดาฟ้าดิน และเจ้าที่เจ้าทาง สิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายพร้อมพิธีวางศิลาฤกษ์

๒.การแสดงเด็กเยาวชนลูกหลานชาวอีสานบวงสรวงเทวดาฟ้าดิน และเจ้าที่เจ้าทาง สิ่งศักดิ์สิทธิ์

๓.บายศรีสู่ขวัญ ผูกข้อไม้ข้อมือ

๔.นายบรม จันทนิตย์ ลูกชาย (แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์) เล่าประวัติยายตุ้ม จันทนิตย์

๕.ปล่อยนกสันติภาพ

๖.ปลูกต้นไม้ ๓ คือ ต้นศีลธรรม ต้นคุณธรรม ต้นจริยธรรม ความหมาย ของต้นไม้ ๓ ต้น คือ


ต้นศีลธรรม ( ต้นกันเกรา ) หมายถึง ความเท่าเทียมกันของสิทธิมนุษยชนทุกชนเผ่า ผูกพันธุ์ฉันญาติมิตรเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ของคนในชาติโดยการปลูกต้นกันเกราต้นไม้ตระกูลวรรณคดีโบราณภาคใต้ประเภทสมุนไพร ประโยชน์นำมาต้มดื่มเป็นยารักษาโรค เช่นโรคเบาหวาน

ต้นคุณธรรม (เป็นต้นไม้ประจำจังหวัด) หมายถึง ความรักความอบอุ่นและความห่วงใย

จังหวัดนครพนม     ( ต้นกันเกรา ) เป็นประเภทไม้เนื้อแข็งนิยมนำมาสร้างบ้าน โรงเรียน ศาลาวัด มัสยิด และเฟอร์นิเจอร์ ปลูกขึ้นจำเพาะในพื้นที่ภาคใต้

ต้นจริยธรรม ( ต้นราชพฤกษ์ ) หมายถึง ความร่มเย็นผาสุกภายใต้พระบรมโพธิสมภาร โดยการปลูกต้นราชพฤกษ์ ต้นไม้สิริมงคลชั้นสูงของปวงชนชาวไทย เจริญเติบโตได้ทุกพื้นที่ในประเทศไทย เป็นต้นไม้สักการะที่รวมใจไทยทั้งชาติเป็นหนึ่งเดียวซึ่งนำมาทำเป็นเสาหลักเมือง สัญลักษณ์ของความเป็นชนชาติไทย ที่มีองค์พระประมุขพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ พระองค์เดียวกัน


๗.เสร็จพิธีการ

 

ที่ปรึกษาโครงการ

นายศิริพงษ์ ห่านตระกูล รองปลัดกระทรวงมหาดไทย
นาวาอากาศตรี นพ.บุญเรือง ไตรเรืองวรวัฒน์ อธิบดีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ

ผู้อำนวยการ ศูนย์อำนวยการพลังแผ่นดินเอาชนะยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข

พลโทธนยศ ศิริกุล หัวหน้าสำนักงานศูนย์ประสานงานโครงการพัฒนาตามพระราชดำริฯ
พลโทพนม บัติประโคน ประธานชมรมฅนรักษ์ดี
ดร.วิฑูรย์ ชลายนนาวิน รองอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
นายวัชโรจน์ ไชยพิเดช รักษาการผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2
นายสัมฤทธิ์ ต้นสวรรค์ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านตาลกุดยางเดี่ยวโนนสมบูรณ์
นายชาญชัย โฉมลักษณ์ ผู้อำนวยการศูนย์ประสานงานองค์กรทูตสันติภาพ จังหวัดมุกดาหาร
นายถวิล สุวรรณมุข ผู้อำนวยการชำนาญการพิเศษโรงเรียนป่าแดงวิทยาคม
นายเดช สีหะมงคล ผู้อำนวยการโรงเรียนชุมชนบ้านม่วงไข่